Low cortisol

  เมื่อ "ฮอร์โมนแก้ปวด" ในร่างกายหายไป... ทำไมผู้สูงอายุที่มีระดับคอร์ติซอลต่ำ ถึงปวดเมื่อยไปทั้งตัว? “คุณยายชม” (นามสมมติ) อายุ 75 ปี เดินเข้ามาหาหมอด้วยท่าทางอ่อนเพลียและบ่นปวดไปทุกข้อ “หมอคะ ป้าปวดเมื่อยเนื้อตัวไปหมด ปวดลึกๆ ในกระดูก กินยาแก้ปวดปลาสเตอร์แปะก็ไม่หาย แถมยังรู้สึกเพลียเหมือนไม่มีแรง กินข้าวไม่อร่อย บางทีก็วูบๆ เหมือนจะเป็นลม ป้าเป็นโรคกระดูกเสื่อมหรือป้าเป็นอะไรกันแน่คะ?” หลายคนเมื่อมีอาการปวดกระดูกหรือปวดเมื่อยตัวในวัยสูงอายุ มักจะมุ่งประเด็นไปที่ "ความเสื่อม" ของข้อต่อเพียงอย่างเดียวครับ แต่ความจริงที่น่าตกใจก็คือ  "ระบบฮอร์โมนที่ผิดปกติ"  โดยเฉพาะฮอร์โมนที่ชื่อว่า  คอร์ติซอล (Cortisol)  ที่ต่ำมากๆ อาจเป็นต้นเหตุของความปวดร้าวที่รักษาไม่หายครับ วันนี้หมอจะพาไปทำความรู้จักกับ "ฮอร์โมนต้านอักเสบ" ตัวนี้ และดูว่าเมื่อมันหายไป ร่างกายเราจะประท้วงอย่างไรครับ คอร์ติซอล (Cortisol) คืออะไร? ทำไมถึงเกี่ยวกับการแก้ปวด? ในวงการแพทย์เราเรียกคอร์ติซอลว่า  "ฮอร์โมนแห่งความเครียด"  แต่หน้าที่จริงๆ ของมันมีมากกว่านั้นครับ มันคือ  ...

  ต่อมหมวกไตล้า หรือต่อมหมวกไตพัง? ทำไมผู้สูงอายุถึงมี "คอร์ติซอล" ต่ำจนน่าใจหาย “คุณลุงประเสริฐ” (นามสมมติ) อายุ 70 ปี มาหาหมอด้วยอาการที่ดูเหมือนจะเป็นโรคชราทั่วไป “หมอครับ ป้าอ่อนเพลียเหลือเกิน เหมือนแบตเตอรี่มันเสื่อม ชาร์จเท่าไหร่ก็ไม่เต็ม ปวดเมื่อยตัวไปหมด ความดันก็ต่ำวูบบ่อยๆ ไปตรวจร่างกายมาหลายที่เขาก็ว่าปกติ แต่ป้ารู้สึกว่าร่างกายป้ามันไม่เหมือนเดิมครับ” เมื่อหมอส่งตรวจเลือดดูระดับฮอร์โมน  คอร์ติซอล (Cortisol)  พบว่าต่ำกว่าเกณฑ์ปกติมากครับ นี่ไม่ใช่แค่เรื่องของความเหนื่อยล้าธรรมดา แต่คือภาวะที่  "โรงงานผลิตฮอร์โมน"  หรือต่อมหมวกไตกำลังมีปัญหา วันนี้หมอจะมาเจาะลึกว่ามีสาเหตุอะไรบ้างที่ทำให้ฮอร์โมนตัวนี้ต่ำในผู้สูงอายุ และอะไรคือ "ตัวร้าย" ที่ทำลายต่อมหมวกไตของเราครับ สาเหตุหลักที่ทำให้คอร์ติซอลต่ำในผู้สูงอายุ คอร์ติซอลถูกสร้างจาก  ต่อมหมวกไต (Adrenal Glands)  ซึ่งเป็นก้อนเล็กๆ ทรงสามเหลี่ยมที่วางอยู่บนไตทั้งสองข้าง สาเหตุที่ทำให้มันทำงานน้อยลงแบ่งได้เป็น 2 ทางหลักครับ: 1. ปัญหาที่ตัวต่อมหมวกไตเอง (Primary Cause): โรคภูมิคุ้มกันทำลายตนเอง: ...

  เช็กด่วน! 5 สัญญาณเตือน... เมื่อไหร่ที่ต้องสงสัยว่าผู้สูงอายุ “ฮอร์โมนคอร์ติซอลต่ำ” หรือ “ไตเริ่มเสื่อม” “คุณป้าสมจิต” (นามสมมติ) อายุ 72 ปี มีอาการอ่อนเพลียมาเป็นเดือน “หมอคะ ป้าก็กินข้าวได้ปกตินะ แต่มันไม่มีแรงเอาเสียเลย เดินนิดหน่อยก็หน้ามืด แถมปวดเมื่อยตามตัวไปหมด ป้าเป็นโรคชราธรรมดา หรือร่างกายป้ากำลังฟ้องอะไรบางอย่างคะ?” อาการอ่อนเพลียและปวดเมื่อยในผู้สูงอายุ เป็นเหมือน  "ยอดภูเขาน้ำแข็ง"  ครับ ภายใต้ความเหนื่อยล้านั้น อาจมีต้นตอมาจาก 2 อวัยวะสำคัญที่ทำงานผิดปกติ นั่นคือ  ต่อมหมวกไต (ผลิตฮอร์โมนคอร์ติซอล)  หรือ  ตัวไตเอง  วันนี้หมอจะมาชวนสังเกต "สัญญาณอันตราย" ที่จะบอกว่าถึงเวลาต้องพาคุณพ่อคุณแม่ไปตรวจเช็กอย่างละเอียดแล้วครับ 1. สังเกต "ระดับพลังงาน" และ "ความดันโลหิต" (สงสัยคอร์ติซอลต่ำ)  คอร์ติซอลคือฮอร์โมนที่ช่วยให้ร่างกายรับมือกับความเครียดและรักษาระดับความดัน •  สัญญาณเตือน:  เพลียแบบชาร์จไฟไม่เข้า (Chronic Fatigue), ลุกขึ้นแล้วหน้ามืดบ่อย (Orthostatic Hypotension), อยากของเค็มผิดปกติ •  จุดสังเกต:  หากมีอาการ...